ალესანდრო ბარიკოს სამყარო

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება ალესანდრო ბარიკოს სამყაროში! ეს ის სამყაროა, რომელშიც მუდმივად მუსიკისა და ოკეანის ხმა გესმით და თითქოს აბრეშუმის შეხებას გრძნობთ. აქ ცხოვრობს კაცი უცნაური სახელით 1900, რომელსაც ხმელეთზე ფეხი არასდროს დაუდგამს და გემზე უკრავს ღვთაებრივ მუსიკას… და კაცი, რომელმაც აბრეშუმის წარმოება შესანიშნავად ააწყო, თუმცა კი იაპონიიდან ჭიის გარდა ქალის სიყვარულიც ჩამოიტანა გულით… და ქალი, რომელიც ოცნებობდა, რომ ქმრის საყვარელ ქალად ქცეულიყო… ეს სიყვარულის სამყაროა – მუსიკის, ოკეანის, ქალის, მამაკაცის სიყვარულის სამყარო… More

Advertisements

მეამბოხე ხახვი

გაიცანით, ეს ჩიპოლინოა! იცნობთ? რა თქმა უნდა! ის ხომ ბავშვობიდან გვიყვარს. ცრემლები მოიწმინდეთ, პატარა ხახვი ჩიპოლინო აქ იმისთვის არ მოსულა, რომ ცრემლი მოგგვაროთ – ტირილი კავალერი პომიდორის ხვედრია… პატარა ხახვს კი სულ სხვა მიზანი აქვს – მამა ჩიპოლონე უნდა დაიხსნას უსამართლო ტყვეობიდან. ნაცნობი სიტუაციაა, არა? რეალურ ცხოვრებაშიც არაერთხელ გვინახავს პრინცი ლიმონოს მსგავს ხელისუფალთ როგორ “აბიჯებენ ფეხს კოჟრზე” და შედეგად გისოსებს მიღმა აღმოჩნდებიან ხოლმე… გაბღენძილი გრაფინია ალუბლების (ამდენი წლის მერეც კი ხმამაღლა მეცინება, წიგნის ილუსტრაციაზე გამოახულნი რომ მახსენდებიან) მსგავსი “დიდგვაროვნების” მეტიც რა შეგვხვედრია… სწორედ ასეთ ცალსახა უსამართლობასთან საბრძოლველად დარაზმა ჩიპოლინომ მარწყვა, ალუბალა, ბოლოკა, პრასა, პროფესორი მსხალა, მეწაღე ყურძენა და ნათლიდედა გოგრიკო… მათ ძლივსძლივობით აშენებული სახლის დაკარგვით გამწარებული ნათლიმამა გოგრაც შეუერთდა და მერე მოხდა, რაც მოხდა… გაზულუქებულ ციტრუსებს სულ კუდით ქვა ასროლინეს, ალუბალას მჩაგვრელი გრაფინიებიც ზედ მიაყოლეს და ხილ-ბოსტნეულის სამყაროში სიმშვიდე გაამეფეს… More

თუ ზამთრის ღამით მოგზაური

“-იყო მკითხველი ეს თავისთავად სასწაულია,მკითხველი-ეს სწორედ ისა,ვისაც შეგიძლია ისედაც ვიწრო საძილე ტომარაში შეყვარებულებს შორის იწვე და სულაც არ იყო ზედმეტი,ეს-სასწაულია და მეტსაც გეტყვი,ზედმეტი კი არა, აუცილებელი ხარ, რადგან ავტორმა ასე ინება.” (გურამ დოჩანაშვილი – “კაცი, რომელსაც ლიტერატურა ძლიერ უყვარდა”)

რა არის თქვენთვის ლიტერატურა? უბრალოდ დროის გაყვანის საშუალება თუ ბუნებრივი მოთხოვნილება? ნებისმიერ შემთხვევაში თუ გადაწყვიტეთ, რომ იტალო კალვინოს “თუ ზამთრის ღამით მოგზაური” გადაშალოთ, კარგად მოემზადეთ! ეს ისეთი წიგნია, რომელშიც მთლიანად უნდა ჩაიძიროთ… წიგნი? არა, ალბათ ეს არ არის შესაფერისი არსებითი სახელი, უფრო სწორად კი, რიცხვი. წიგნები უფრო ზუსტი იქნება… რადგან იტალო კალვინომ (ან უფრო განგებამ მისი ხელით) ასე ინება – მან გადაწყვიტა, რომ თავისი წიგნის პერსონაჟებად წიგნები და მკითხველები შეერჩია, თან ისეთი მკითხველები, როგორებიც თავად ვართ. დიახ, დიახ, კითხვის პროცესში, რომელიც შეიძლება რამდენიმე დღე გაგრძელდეს, თუმცა კი ლამის მთელს ცხოვრებად აღიქმება, აუცილებლად აღმოვაჩენთ, რომ მკითხველები ჩვენ ვართ. ჩვენს ცხოვრებაში ხდება ის, რაც, კარგად თუ დავფიქრდებით, ალბათ ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ტრაგედიაა ამ “პროფესიის” ადამიანებისთვის – დაწყებულ წიგნს ვერ ვასრულებთ! წიგნები მუდამ ყველაზე საინტერესო ადგილას წყდება და ეს ერთგვარ წყევლად იქცევა (აბა თავად განსაჯეთ – შეიძლება ერთხელ შეგხვდეს ცუდად დაბეჭდილი წიგნი, მეორედ, მაგრამ სისტემატურად?), რომელიც მკითხველთა ცხოვრებას სულ ახალ აზრს სძენს – ჩასწვდნენ ამ ერთი შეხედვით მისტიკასთან ახლოს მყოფ მოვლენას და როგორმე იპოვონ წიგნების დასასრული. იპოვიან? ვიპოვით? და საერთოდ შეიძლება დასასრულის პოვნა? More

კონფორმისტი მარჩელო

კონფორმიზმი – ერთგვარობა, უძრაობა, შემთანხმებლობა (უცხო ენათა ლექსიკონი)

მარჩელო კლერიჩი კონფორმისტია… მარჩელო კლერიჩი კონფორმისტად საზოგადოებამ აქცია… ან იქნებ ის დაბადებიდან კონფორმისტი იყო… ეს არავინ იცის, თუმცა ფაქტია, რომ მუდმივ ოჯახურ კონფლიქტში აღზრდილი (უფრო კი გაზრდილი) ბავშვი, რომელიც ცხოველებს ხოცავს და ამის გამართლებას მეგობრის ანალოგიური ქმედებით ცდილობს, თანატოლებისა და მოძალადის მსხვერპლად და შემდეგ მკვლელად ქცეული მოზარდი (ნუ გეშინიათ, არ გასპოილერებთ. წიგნი ფაქტობრივად ამით იწყება), დუჩეს ხელისუფლების ჩინოვნიკი და სპევიალური მისიით პარიზში მივლენილი საიდუმლო პოლიციის აგენტი, “ბედნიერი” ქმარი და მამა მთელს ცხოვრებას იმისთვის ბრძოლაში ატარებს, რომ სხვებს დაემსგავსოს. სწორედ ამიტომ აკეთებს ყველაფერს ზუსტად ასე და არა სხვაგვარად… ზუსტად ამიტომ ცდილობს, რომ ჰგავდეს მასას… სწორედ იმიტომ, რომ ის კონფორმისტია… More

ღამე მუზეუმში ეკოსთან ერთად

გახსოვთ, ორ წელზე მეტი ხნის წინ უმბერტო ეკოს “ფუკოს ქანქარაზე” რომ ვისაუბრეთ? მაშინ გითხარით, რომ გამომცემლობა “დიოგენე” ქართულ თარგმანს ამზადებდა და, მიუხედავად იმისა, რომ პირველად წაკითხვის სიამოვნება უკვე წარსულს ჩაბარდა, მეც დიდი ინტერესით ველოდი ამ გამოცემას. ამის მიზეზი თავად წიგნის “აუცილებლობა” და ხათუნა ცხადაძის თარგმანი გახლდათ (სინიორ უმბერტოს იდეალურად რომ აქართულებს). და აი, როგორც იქნა, ეს დღეც დადგა! ჩვენ უკვე გვაქვს დიდებული წიგნის მშობლიურ ენაზე წაკითხვის შესაძლებლობა (თან არჩევანის საშუალებაც – “Et cetera”-ს სერიის გამოცემას მივანიჭოთ უპირატესობა თუ შეზღუდული ტირაჟით გამოსულ მაგარყდიანს)! More

იტალიელი ქუჩის ბიჭები

book_56021770d8422[1]გიყვართ ძველი იტალიური ფილმები? ჩემთვის ისინი მაშინდელ (ზოგადად მგონია, რომ ახლა ისეთ დიდებულ ფილმებს იშვიათად იღებენ, თუმცა ეს სხვა თემაა) ჰოლივუდის კინოს არ ჩამოუვარდება. ალბათ ყველა კინომოყვარული იცნობს ფედერიკო ფელინის, ლუკინო ვისკონტის, ვიტორიო დე სიკას, რობერტო როსელინის… და, რა თქმა უნდა, პიერ პაოლო პაზოლინის – “ოიდიპოსის”, “მედეას”, დაუვიწყარი “მამა რომასა” და სხვა შედევრების ავტორს. ისიც ბევრს ეცოდინება, რომ ის მხოლოდ კამერის უკანა მხრიდან არ ქმნიდა ფილმებს – წერდა სცენარებს (მათ შორის, სხვა დიდი რეჟისორების ფილმებისთვის), ლექსებსა და პროზას. და აი, გამომცემლობა “დიოგენემ” მოგვცა შესაძლებლობა, რომ გაგვეცნო მწერალი პიერ პაოლო პაზოლინი და თავად შეგვექმნა წარმოსახვაში ნამდვილი იტალიური ფილმი. More

როგორ შევქმნათ მტრის ხატი

11253[1]გიყვართ ე.წ. non-fiction? ზოგადად ხელოვნება (მათ შორის ლიტერატურაც), რა თქმა უნდა, გემოვნების ამბავია, თუმცა ეს ჟანრი განსაკუთრებით “პრეტენზიული” მგონია. ძნელია მართლაც საინტერესო ნამუშევრის პოვნა. მით უფრო კი – მწერლის, რომელიც თანაბრად კარგად წერს მხატვრულ და არამხატვრულ წიგნებს. პირადად მე ახლა მხოლოდ ორი მახსენდება. მათ შორის არის უმბერტო ეკოც, რომელიც ამ საქმეში ნამდვილი ოსტატია (მეორე ბორის აკუნინია, თუმცა, როგორც თავად ამბობს, “გრიგოლ ჩხარტიშვილის” წიგნების მკითხველისთვის მისაწოდებლად “ბორის აკუნინსაც” იყენებს. ხალხი არამხატვრულ ნაწილს მხატვრულის ხათრით კითხულობს და იმიტომ)… გამონაკლისი არც “მტრის ხატის შექმნაა” – კრებული, რომელიც სრულიად განსხვავებულ თემებს ეხება. More

ცხოვრება თათრების უდაბნოში

30196663[1]სამხედრო აკადემიის დამთავრების შემდეგ ახალგაზრდა ოფიცერ ჯოვანი დროგოს უდაბნოს კიდეზე მდებარე სასაზღვრო გარნიზონში აგზავნიან. ბასტიანის ციხესიმაგრეში სამხედროები მუდმივ მზადყოფნაში არიან. დღეები დაძაბულ მოლოდინში გადის, რადგან, ადრე თუ გვიან, უდაბნოს მხრიდან მტერი უნდა გამოჩნდეს…” – ასეთია დინო ბუცატის შესანიშნავი წიგნის (ეს ის იშვიათი შემთხვევაა, როდესაც ასეთი შეფასება გადაჭარბებული არ არის) ოფიციალური ანოტაცია… თუმცა სინიორ დინოს ისტორია ბევრად უფრო მეტია, ვიდრე ერთი ადამიანის ცხოვრების ამბავი… ის ჩვენი – ყველას – ცხოვრების ამბავია… More

მოგზაურობა უხილავ ქალაქებში

12227622_919381178146483_6974430078800983352_nმარკო პოლო და ყუბილაი ყაენი… მაშინ, როდესაც ფანჯრის მიღმა წვიმიანი ღამეა, რა უნდა იყოს ამ ორი ადამიანის დიალოგის მოსმენაზე უფრო სასიამოვნო? ამ ყველაფერს კი ხიბლს ილუზია სძენს – ფანტაზია, რომელიც უხილავი ძაფებით რთავს უხილავ ქალაქებს და ქმნის უხილავ გზამკვლევს… More

მიკელეს არ ეშინია

მიკელეს არ ეშინია, მე კი მეშინია! მეშინია და თანაც ძალიან. მეშინია, რადგან ვიცი, რომ ნიკოლო ამანიტის მიერ მოთხრობილი ამბავი სულაც არ არის გამოგონილი. ასეთი საშინელებები ხომ ყოველ ნაბიჯზე გვხვდება – იმდენად ხშირად, რომ მარტივადაც კი ვუყურებთ. თითქმის ყოველდღიურად ტელევიზორის წინ მოკალათებულებს გვესმის მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში მორიგი თავდასხმის, მკვლელობის, გატაცების შესახებ. ჩვენც მშვიდი სახით და ყოველგვარი ემოციის გარეშე გამოვთქვამთ წუხილს მომხდარის გამო, ვბუზღუნებთ, რომ ახალ ამბებში სულ ცუდ ამბებზე საუბრობენ და გასართობ არხზე ვრთავთ. ამ დროს კი შეიძლება ერთი შეუმჩნეველი ქალაქის მიყრუებულ ადგილზე პატარა ბიჭმა შემთხვევით ისეთი რამ აღმოაჩინოს, რაც სამუდამოდ შეცვლის მის ცხოვრებას. More

Previous Older Entries