კონსტანტინოპოლში მიქელანჯელოსთან ერთად

„რადგან ბავშვები არიან, ესაუბრე ბრძოლებსა და მეფეებზე,
ცხენებზე, ეშმაკებზე, სპილოებსა და ანგელოზებზე, მაგრამ
სიყვარულსა და ასეთ რამეებზე საუბარიც არ დაგავიწყდეს.“

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება კონსტანტინოპოლში – ქალაქში, რომელშიც ევროპა და აზია იკვეთება! მეგზურობას თვით მიქელანჯელო ბუონაროტი გაგიწევთ, რომელსაც სამშობლო პაპთან უთანხმოების გამო დაუტოვებია და სულთნის კარზე გადაუწყვეტია მოღვაწეობა, თუმცა ვერც აქ მოუპოვებია სიმშვიდე. ომსალეთის იმპერიაც ხომ ზუსტად ისევე ყოფილა ინტრიგებით “დახუნძლული”, როგორც კათოლიკური ეკლესიის “სავანე”… More

ფსიქოანალიზის შესავალი

არამხატვრულ ლიტერატურაზე ხშირად ამბობენ, რომ რთული საკითხავია… და ალბათ ასეცაა – განსაკუთრებით მაშინ, თუ მთავარი თემა ფსიქონალიზია. თუმცა ფრანგმა ფსიქოანალიტიკოსმა და ფსიქიატრმა, პარიზის დიდროს სახელობის უნივერსიტეტის პროფესორმა ალენ ვანიემ ჩვენთვის – ჩვეულებრივ მოკვდავთათვის, რომლებსაც ამ სფეროსთან პროფესია არ გვაკავშირებს – დაწერა ნაშრომი “ფსიქოანალიზის შესავალი” და ამ “გამარტივებული” გზით გაგვიღო კარი ფსიქოანალიზის სამყაროში… More

განცხრომა და დღეები პრუსტთან ერთად

მარსელ პრუსტისა და ჯეიმს ჯოისის სახელების გაგონებისას ყველას “რთული საკითხავი” ახსენდება. “ულისე” და “დაკარგული დროის ძიებაში” მსოფლიო ლიტერატურის ურთულეს ნაშრომებად მიიჩნევა, განსაკუთრებით კი ეს უკანასკნელი (მოცულობიდან გამომდინარე). მისტერ ჯეიმსი უკვე გავიცანი და ლეოპოლდ ბლუმის ისტორია სამომავლოდ გადავდე. ახლა კი დადგა დრო, რომ ბატონ მარსელსაც შევხვედროდი – ასევე “საცდელად”. More

ღალატის ანატომია

სიყვარულზე უამრავი წიგნი იწერება… ღალატზეც (აკუნინისა არ იყოს, ლიტერატურა ორი სიტყვის გარშემო ტრიალებს – სიყვარული და საწყალი:))… როგორც წესი, მოღალატეებს მკაცრად განვსჯით ხოლმე, მიტოვებულებს კი ვუსურვებთ, რომ მოღალატე მეორე ნახევარი დაუბრუნდეთ. არადა იმაზე არ ვფიქრობთ, რომ ცხოვრება მოულოდნელობებითაა აღსავსე. არავინ იცის, როდის შეიძლება აღმოვჩნდეთ ან ერთ, ან მეორე პოზიციაში. არც ქლოეს ეგონა, რომ ამდენი წლის შემდეგ საყვარელი ქმარი უღალატებდა, არც მისი მამამთილი პიერი ელოდა (საკუთარი ცივი ხასიათის გათვალისწინებით),ვინმეს ისე ძლიერად თუ შეიყვარებდა, რომ ამის გამო პატარა ბიჭივით მოიქცეოდა… სიყვარული (ზოგადად ცხოვრებაც) ზედმეტად უცნაური რამაა იმისთვის, რომ მასზე სრული კონტროლი დავაწესოთ. უბრალოდ უნდა ვეცადოთ, რომ თავი სხვის ადგილზე წარმოვიდგინოთ (ინგლისელებს ძალიან კარგი გამოთქმა აქვთ ამასთან დაკავშირებით – სხვის ფეხსაცმელებში აღმოჩენა) და მაშინ უფრო ადვილი იქნება გადაწყვეტილების მიღება. ჩემთვის კი გადაწყვეტილება მხოლოდ ერთია (ანა გავალდას წიგნმა კიდევ უფრო დამარწმუნა, რომ მართალი ვარ) – ხვდები, რომ ადამიანთან, რომელთანაც მრავალი წელი და შვილები გაკავშირებს, ბედნიერი აღარ ხარ (ანა ძალიან კარგ ფრაზას გვთავაზობს- თუ გიყვარს, მის გვერდით სიჩუმეც კი არ მოგბეზრდებაო)? ან შენმა მეორე ნახევარმა წასვლა გადაწყვიტა? ე.ი. ეს ასე უნდა მომხდარიყო. ასეთ ურთიერთობას აზრი აღარ აქვს… და ერთ დღეს აუცილებლად მიხვდები, რომ ეს ერთადერთი სწორი ნაბიჯი იყო… მე მგონია, რომ ქლოე მიხვდება… ისევე როგორც ყველა სხვა ადამიანი, რომელიც სიყალბესა და რეალობას (თუნდაც იმ დროს ძალიან მძიმე რეალობას) შორის მეორეს აირჩევს… More

რომენ გარის სამყარო

12314003_987480321294012_2837118101949381648_nრომენ გარის შემოქმედებასა და მის ბიოგრაფიას თუ იცნობთ, ალბათ პირველ რიგში ის გაგახსენდებათ, რომ ის “ნამდვილი” ფრანგი მწერალი გახლდათ და ამავე დროს ჯინ სებერგის ქმარიც… თუმცა ცოტამ თუ იცის, სინამდვილეში როგორ შეიქმნა მისი სამყარო – მხოლოდ მათ, ვისაც “დაპირება განთიადისას” წაუკითხავს. მხოლოდ ამ ძალიან კარგ წიგნს შეუძლია იმ პროცესის ჩვენება, რომელმაც რომან კაცევი – არაფრით გამორჩეული ბიჭი პოლონეთიდან – აქცია რომენ გარიდ – მსოფლიოში ცნობილ ფრანგ მწერლად… და კიდევ მისი ფსიქიკისთვის ფარდის ახდა… მისი ცხოვრება ხომ მთლიანად დედამ შექმნა – ერთადერთ შვილზე ფანატიკურად შეყვარებულმა (რამდენად არის მისი მოქმედებები მართებული, თავად განსაჯეთ) ქალმა, რომელმაც თავისი თავგანწირვითა და შესაბამისი “ჯილდოს” მოთხოვნით ვაჟს პირობა დაადებინა და მხოლოდ ამ პირობის შესრულების მოლოდინში გაატარა მძიმე წლები. რომანმა მადამ ნინას (რომელსაც რეალურ ცხოვრებაში მინა ერქვა) საკუთარი ცხოვრების განთიადისას შეჰფიცა, რომ დაამარცხებდა “ბოროტ ღმერთებს” – სისულელეს, აბსოლუტურ ჭეშმარიტებას, სიძულვილსა და სხვა განვითარებისთვის ხელისშემშლელ ფაქტორებს და აუცილებლად გახდებოდა დიდი ადამიანი – ნებისმიერი გზით, მაგრამ მაინც გახდებოდა… თუმცა მაშინ მან ჯერ კიდევ არ იცოდა, რომ რაც არ უნდა დიდი გამხდარიყო სხვების თვალში, ბოლომდე მაინც ბავშვად დარჩებოდა – ყველა ქალში (თუნდაც ასაკით შვილის ტოლში) დედას დაუწყებდა და ძებნას და ვერასდროს იპოვიდა ისეთ სიყვარულს, როგორსაც მას დედა ჩუქნიდა… More

მოგზაურობა ღამის დასალიერში

12395[1]ლუი ფერდინანდ სელინი საფრანგეთში მოღალატედაა შერაცხული და, მე თუ მკითხავთ, სამართლიანადაც. თუმცა როდესაც მის “მთავარ” ნაწარმოებს წაიკითხავთ, ავტორის პიროვნული თვისებები მეორე პლანზე გადაინაცვლებს (აბა გაიხსენეთ დოსტოევსკის, ჰამსუნის, ბერნარდ შოუსა და ბევრი სხვა დიდი შემოქმედის ცხოვრება – მათი, როგორც მოქალაქეების, აზრსაც ხომ არ ვეთანხმებით, მაგრამ როგორც მწერლებს ძალიან ვაფასებთ). რამდენად მოგეწონებათ ფერდინანდის ოდისეა ღამის დასალიერში – პარიზიდან ომში, ომიდან პარიზში, პარიზიდან აფრიკაში, აფრიკიდან ამერიკაში, ამერიკიდან “გიჟებით” დასახლებულ პარიზის გარეუბანში – ეს თქვენს გემოვნებაზეა დამოკიდებული. ერთი რამ კი უეჭველია – მიუხედავად დამოკიდებულებისა ამ წიგნისადმი, სელინის ოსტატობას აღიარებთ. კიდევ იმას, რომ სამყარო სიბინძურეშია ჩაძირული. დიახ, მთელი სამყარო. არა მხოლოდ “მიტოვებული” აფრიკა ან სისხლში ჩაძირული ბრძოლის ველი. უიმედობას ასხივებს პარიზიც, რომელიც შორიდან სიყვარულისა და ბოჰემის ქალაქს ჰგავს, ნიუ-იორკიც, რომელიც ამერიკული ოცნებით შეპყრობილებს იზიდავს. ყველგან “ღამეა”, იმიტომ რომ ბნელა ფერდინანდ ბარდამუს სულში. მას ეს სიბნელე ყველგან თან დააქვს და სხვა არც არაფერი გააჩნია, არც არავინ… თავს მხოლოდ ცინიკური მონათხრობით იქცევს, რომელიც ხან კომიკურია, ხან – ტრაგიკული, ყოველთვის კი – ძალიან რეალური. საოცრად მარტივია მისი წარმოდგენა პარიზის კაფეში, იარაღით ხელში, აფრიკულ ქოხში, ფორდის ქარხანაში, ავადმყოფების ოთახებში, ფსიქიატრიულ კლინიკაში… მარტივია, რადგან სელინი ამ ყველაფერს ისე აღწერს, რომ თითოეული მოვლენა კადრებივით გაგვირბენს თვალწინ… გაგვირბენს, მაგრამ სამუდამოდ დარჩება ჩვენთან…ი სევე, როგორც მარტოობა ბარდამუს ცხოვრებაში… More

დაბრუნება ჭიანჭველების სამყაროში

shop_product_image_161001[1]გახსოვთ, დაახლოებით ერთი წლის წინ “ჭიანჭველებზე” რომ ვისაუბრეთ? მაშინ ბერნარ ვერბერის წიგნის ქართული თარგმანი ახალი გამოსული გახლდათ და ლიტერატურის მოყვარულთა დიდი ნაწილი ღრმად იყო ჩაფლული ჭიანჭველების სამყაროში – დიდი მონდომებით ვეძებდით სარდაფში დაკარგულ ჯონათანსა და სხვა ადამიანებს და თან მწერების “გაადამიანურების” პროცესს ვაკვირდებოდით. More

13/11/15

12043007_531721733649924_1790644383643631334_n13/11/15 – ეს თარიღი სისხლით ჩაიწერა საფრანგეთის ისტორიაში. პარიზის ტერქტმა მსოფლიო შეძრა. ამის მიზეზი კი, გარდა ტრაგედიის მასშტაბურობისა, გაოცება გახლდათ. ნუთუ შესაძლებელია, რომ 21-ე საუკუნეში შუაგულ ევროპაში ასეთი რამ მოხდეს? ნუთუ ადამიანი არსადაა დაცული? ნუთუ შეიძლება, რომ საყოველთაო თავისუფლებაზე აგებული დასავლეთი განადგურდეს? იქნებ 13/11/15 დასასრულის დასაწყისია? More

სანამ ჰიტლერი გვიმზერს

გახსოვთ, ორიოდე წლის წინ სტალინის მსხვერპლთა შესახებ რომ გიამბობდით? არც მეორე დიდი დიქტატორის – ჰიტლერის – შესახებ ვსაუბრობთ იშვიათად (შეძლებისდაგვარად ყურადღებას მესამესაც ვაქცევთ. ისიც დანარჩენებივით მსოფლიოს მმართველობაზე აცხადებს პრეტენზიას), თუმცა მგონია, რომ ისტორიისთვის თვალის გადავლება არასდროსაა ზედმეტი. ახლაც ნაცისტური რეჟიმის სამ “ლიტერატურულ” მსხვერპლზე მინდა მოგითხროთ. More

ხიდი მდინარე კვაიზე

1351174იცნობთ დევიდ ლინსა და პიერ ბულს? სავარაუდოდ, დიახ, რადგან პირველი ძალიან ცნობილი ფილმების (“ლოურენს არაბი”, ექიმი ჟივაგო”, “დიდი იმედები”, “ოლივერ ტვისტი” და ა.შ.) რეჟისორია (ჩემი ერთ-ერთი ფავორიტი), მეორე კი – “მაიმუნების პლანეტის” ავტორი. ამ ორი ადამიანის ტანდემმა კი შექმნა მართლაც დიდებული და სათანადოდ დაფასებული ფილმი “ხიდი მდინარე კვაიზე”.

ახლა წიგნზე მინდა გიამბოთ, თუმცა მაინც სულ mv5bmtc2nza0ntewnf5bml5banbnxkftztcwmza0mtk3oa-_v1_sx640_sy720_ფილმზე ვფიქრობ… უცნაურია, მაგრამ ამ ისტორიის წარმოდგენისთანავე თვალწინ სწორედ გრძელი ეკრანიზაცია მიდგება და არა პატარა წიგნი. ალბათ ეს დევიდ ლინისა და მის მიერ იდეალურად შერჩეული მსახიობების დამსახურებაა, ან ის, რომ პირველწყარომდე ფილმს გადავეყარე… თუმცა არც პიერ ბულია ურიგო მწერალი… ამიტომ მიჭირს გრძნობებში გარკვევა. ვერაფრით ვხვდები, რატომ მომეჩვენა, რომ ეკრანზე ბევრად უფრო კარგად არის გაშლილი ინგლისელი ტყვეებისა და იაპონელი ზედამხედველების ურთიერთობა, ინგლისელი პოლკოვნიკის “ბრძოლა ღირსებისთვის” და ორი ურთიერთგამომრიცხავი მისია – მდინარე კვაიზე ხიდის აშენება და მისი განადგურება… წიგნი თითქოს მშრალი სცენარია, რომელიც მხოლოდ ფილმისთვის შეიქმნა…

P.S. ჯერჯერობით წიგნის ქართული თარგმანი არ გვაქვს, თუმცა მალე “დიოგენე” შემოგვთავაზებს. მანამდე შეგიძლიათ უცხო ენებზე მოიძიოთ, შემდეგ ეკრანიზაცია ნახოთ და შეამოწმოთ, მართალი ვარ თჲ ვცდები 🙂

Previous Older Entries