45+45 წუთში ჩატეული ცხოვრება

„მიკვირს, როცა ამბობენ, ფეხბურთი სიკვდილ-სიცოცხლის საკითხიაო. რა სისულელეა, ის ამაზე გაცილებით მეტია“.(ბილ შენკლი)

ჩემი თავისუფალი დროის მნიშვნელოვანი ნაწილი რომ ლიტერატურას ეძღვნება, უკვე ბევრმა იცის, მაგრამ არსებობს კიდევ ერთი რამ, რაც სერიოზულ კონკურენციას უწევს წიგნებს. ეს არის ფეხბურთი, რომელიც თითქმის 16 წელია ჩემი ცხოვრების განუყოფელ ნაწილად იქცა. 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატიდან ყველა მუნდიალი, ევროპის ჩემპიონატი, უეფას ჩემპიონთა ლიგის გათამაშება, იტალიის, ესპანეთის, ინგლისის, გერმანიისა და საფრანგეთის ეროვნული ჩემპიონატი მახსოვს. საყვარელი გუნდების – ბრაზილიისა და “მილანის” – წყალობით გამარჯვებაც ბევრი მინახავს და დამარცხებაც… საყვარელი ფეხბურთელიც უამრავი მყავს… ამიტომ თბილისის წიგნის საერთაშორისო ფესტივალზე “არტანუჯის” სტენდზე თვალომოკრულმა “მწვანე მოედანმა” მაშინვე მიმიზიდა და სანამ თან არ წამოვიღე, არც “გამიშვა”… More

Advertisements

ქართლის ჭირი

IMG_20180429_131452 ქართლის ჭირსა ვერვინ მოსთვლისო… ამაზე ჯერ კიდევ დავით გურამიშვილი წერდა მე-18 საუკუნეში, თუმცა ალბათ ის ვერც კი წარმოიდგენდა, რა სახეს მიიღებდა ეს ერთი საუკუნის შემდეგ… როგორი აქამდე არნახული ჭირი ელოდა საქართველოს მე-19 საუკუნიდან მე-20 საუკუნის ბოლომდე (თუმცა ვერ ვიტყვით, რომ ეს პროცესი უკვე დასრულდა)… რუსეთის მსგავსი მტერი არასდროს გვყოლია… არასდროს დარჩენილა მამულიშვილთა სიტყვები ასეთ “ხმად მღაღადებლისა”, არასდროს წამოსულა ასეთი “სისხლის წვიმები”, არასდროს დანგრეულა ასეთი ხმაურით “ნაცრის კოშკი”, არასდროს გვინახავს ასეთი “ნათლისქრობა”… სწორედ ამაზე წერს გურამ გეგეშიძე თავის ტეტრალოგიაში, რომელიც უბრალოდ კარგი მხატვრული ლიტერატურა არ არის – ეს ნამდვილი მატიანეა! More

ჟუჟა

ლიტერატურა ძლიერია, ძალიან ძლიერი… ადამინებისთვის, რომლებიც გულგრილად უყურებენ წიგნებს, შეიძლება ეს ცოტა უცნაურადაც ჟღერდეს – რა შეუძლია ასეთი უსულო საგანს? და ვინ თქვა, რომ წიგნი უსულოა? ყველა წიგნს აქვს სული, რომელიც მას მწერალმა შთაბერა და მისცა ძალა, რომელსაც ყველაფრის შეცვლა შეუძლია… სწორედ ასეთი ადამიანია ნინო ხარატიშვილი – ქალი, რომელიც თითქოს ახალს არაფერს წერს, მაგრამ ახერხებს მთავარს – გადატრიალებს ახდენს ჩვენს სულებში… More

კიდევ ერთი ჭილაძე

ოთარ ჭილაძეს ყველა იცნობს, მათ შორის ქვეყნის ფარგლებს გარეთ. ხშირად ვკითხულობთ ზაზა ჭილაძის თარგმანებსაც, თუმცა თამაზ ჭილაძე თითქოს ყურადღების მიღმა გვრჩება. მასზე ისე ხშირად არ ვსაუბრობთ, როგორც მის ძმაზე. რა თქმა უნდა, მათი შედარება არ შეიძლება, რადგან ორივეს თავისი ინდივიდუალური სტილი აქვს და რომელს მივანიჭებთ უპირატესობას, მთლიანად ჩვენს გემოვნებაზეა დამოკიდეული, თუმცა ერთი რამ ცალსახაა – ძმები ჭილაძეები მე-20 საუკუნის ქართული ლიტერატურის გამორჩეული წარმომადგენლები არიან! ამაში კიდევ ერთხელ დავრწმუნდი, როდესაც წავიკითხე “აჰა, მიიწურა ზამთარი”, “კაქტუსის ბაღი” და “ბრეიგელის მთვარე”… More

ქართველი ქალების ციცაბო მარშრუტი

ბოლო დროს საბჭოთა წარსულზე ხშირად საუბრობენ, თუმცა მაინც არიან ადამიანები, რომლებიც ჯერ კიდევ მისტირიან იმ დროს… მათი უმეტესობა ისეთ ასაკშია, რომ ერთი გამართლება მოეძებნებათ – იქნებ წითელ დიქტატურას კი არა, საკუთარ ახალგაზრდობას უცქერენ ნოსტალგიით აღსავსე მზერით? მაგრამ არის კი ეს საკმარისი? და ახალგაზრდების შემთხვევაში? არა! არ არსებობს მიზეზი, რომელიც 70-წლიან სისხლიან პერიოდს დადებითად წარმოაჩენს… ამაში კიდევ ერთხელ დარწმუნდებით, თუ გადახედავთ ქართველი ქალების ციცაბო მარშრუტს… More

საუბარი ირმასთან

“ისეთ წიგნებზე ვგიჟდები, კითხვას რომ გაათავებ და ინატრებ – ნეტა ამის დამწერი და მე კაი ძმაკაცები ვიყოთო, და ტელეფონითაც რომ დაურეკავ, როცა მოგინდება.ეს კი იშვიათად ხდება.” (ჯერომ სელინჯერი – “კლდის პირზე, ჭვავის ყანაში…”)

…და ეს მოხდა! ირმა ტაველიძის ტექსტების კრებული ზუსტად ისეთი წიგნია, ავტორთან დიალოგის ილუზიას რომ გიქმნის… ასე გგონია, მასთან ერთად ბუხრის წინ ზიხარ და ისმენ მის ისტორიებს ბებიის, სკოლის, 90-იანების, “საბჭოური” ბავშვობის, თარგმანის, ჯეინ ოსტინის, დიკენსისა და მაინ რიდის შესახებ… ისმენ და თან ისე განიცდი, როგორ საკუთარ ამბავს… საკუთარი არაა, აბა რა არის… ეს ხომ თითოეული ჩვენგანის ან ჩვენი მშობლების წარსულია… ჩვენც ხომ ზუსტად ასე ვცდილობდით ბნელი წლების გაფერადებას პატარ-პატარა “სინათლეებით” – ქვრივი ბებიის მოყოლილი ძველი ამბებით, დადგმული წარმოდგენებით, ახალი ნაძვის ხეებით, უთავო მხედრის, დევიდ კოპერფილდისა და ემას თავგადასავლებით… ჩვენც ზუსტად ამ ქვეყანაში ვიცხოვრეთ, ვცხოვრობთ და ვიცხოვრებთ… ირმას ქვეყანაში… More

ჩემი საყვარელი ორეული

არსებობს წიგნები, რომლებზეც დაუსრულებლად შეიძლება საუბარი… არსებობს წიგნები, რომლებზეც ვერ ვსაუბრობთ, რადგან მათში არაფერია განსაკუთრებული… თუმცა არსებობს ისეთი წიგნებიც, რომელთა შესახებ რაიმეს თქმა სულ სხვა მიზეზით გვიჭირს – მათში უმთავრესი შინაარსი, რთული ალუზიები და მოულოდნელი წიაღსვლები კი არა, ემოციაა… ზუსტად ასეთი წიგნია ნინო ხარატიშვილის დიდებული (ჩემთვის ეს ასეა და ამიტომ არ მოვერიდები ასეთ შეფასებას) ნაწარმოები “ჩემი საყვარელი ორეული”… More

ადამიანები, რომლებიც იცინიან

ლაშა თაბუკაშვილს, როგორც დრამატურგს, ალბათ ყველა იცნობს. შეიძლება მისი პიესები ყველას არ ჰქონდეს წაკითხული, თუმცა “მერე რა, რომ სველია სველი იასამანი” და “დარაბებს მიღმა გაზაფხულია” თეატრის მოყვარულებისთვის ცნობილი და საყვარელი სპექტაკლებია. სწორედ ამიტომ არსებობდა იმის საფრთხე, რომ მისი რომანი ერთგვარი იმედგაცრუება აღმოჩნდებოდა მკითხველებისთვის, მაგრამ შედეგმა ყოველგვარი ეჭვი აღკვეთა – “ინტელექტის” მიერ გამოცემული რომანი თითქოს ორმაგად საინტერესოც კი გამოდგა… More

გრძელი სიტყვა მოკლედ ითქმის ანუ ქართული ამბები

“ამ წიგნში მკითხველის მოსატყუებლად საკენკი არ ჰყრია, არც მხსნელი ძაფია სადმე გამობმული, არც თავსატეხია ამოსახსნელი. მასში მხოლოდ და მხოლოდ გულწრფელობაა, კაცის უაზრო, ძალდაუტანებელი თავგადასავალი, როცა იგი – არავინაა, როცა იგი – არაფერია, როცა – თვითონაა.” – ბესიკ ხარანაული

გრძელი სიტყვა მოკლედ ითქმისო… ჯერ კიდევ როდის დაწერა ეს შოთა რუსთაველმა (მართალია, შემდეგ უზარმაზარი ტექსტი მოაყოლა, მაგრამ ეს სხვა თემაა:)) და მართალიც აღმოჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ პირადად მე ვრცელ ნაწარმოებებს ვანიჭებ უპირატესობას, უნდა ვაღიარო, რომ ხშირად კარგი მოთხრობა წარუშლელ შთაბეჭდილებას ტოვებს მკითხველებზე და იქნებ სჯობს კიდეც ასეულობით გვერდზე გაშლილ რომანს… მაგალითისთვის თუნდაც ბესიკ ხარანაული და ზაალ სამადაშვილი შეგვიძლია განვიხილოთ… More

მთვარის შვილობილები

“იროელთა ქრონიკები” წაგიკითხავთ (თუ სრულად არა, ერთ-ერთი წიგნი მაინც)? მაშინ აუცილებლად დამეთანხმებით, რომ ქართული ფენტეზი არაფრით ჩამოუვარდება მსოფლიოში აღიარებულ სერიებს. ლილე იროელი ღირსეულად უმშვენებს გვერდს ყველასთვის ასე საყვარელ გმირებს და ჟანრის მოყვარულები ამაში უკვე დავრწმუნდით… More

Previous Older Entries