პატარა ქვეყანა

გახსოვთ ლაშა ბუღაძის “პირველი რუსი” და მასთან დაკავშირებული ცნობილი სკანდალი? თავად მოთხრობა ალბათ ბევრს არც არავის დაამახსოვრდებოდა (ლაშამ მას შემდეგ ობიექტურად ბევრად უკეთესი ნამუშევრები შემოგვთავაზა – საუკეთესოზე კი – ჩემი მოკრძალებული აზრით, რა თქმა უნდა – სწორედ ახლა გიყვებით), რომ არა მის ირგვლივ ატეხილი “ჩოჩქოლი”… პირადად მე ესეც ბუნდოვნად მახსოვს (ასაკიდან გამომდინარე, მოთხრობის წაკითხვა, რა თქმა უნდა, არ მიცდია), თუმცა მეხსიერებაში მაინც ჩამრჩა “დღესასწაულივით” ჩართულ ტელევიზორში ატეხილი აურზაური… და აი ახლა, წლების შემდეგ, ლაშა ისევ მიუბრუნდა თავისი ცხოვრების იქნებ გადამწყვეტ ეპიზოდს და ჩვენს თვალწინ გააცოცხლა ეპოქა – საბჭოეთის ბოლო და დამოუკიდებლობის პირველი წლები, ჩაბნელებული თბილისი და ახლადგამოჩენილი პოლიტიკოსები, ლიბერალები და სასულიერო პირები… გარემო, რომელშიც მოხდა ეს ყველაფერი – ახალგაზრდა მწერალი, რომელსაც გვერდს ახალგაზრდების ჯგუფი უმაგრებდა, ლამის ანათემას გადასცეს “მორალისა და რწმენის” დამცველებმა და რისთვის? ერთი პატარა მოთხრობისთვის, რომელიც სწორედ მათ აქციეს პოპულარულად, იმდენად პოპულარულად, რომ დღეს მას მთელი 500 გვერდი მიეძღვნა… More

Advertisements

პლატონოვის სამყარო

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება ანდრეი პლატონოვის სამყაროში! ეს ქვაბულია, რომელსაც იდეისთვის თხრიან და მასზე აშენებულ სახლში სურთ ხალხის შესახლება (რა თქმა უნდა, მხოლოდ ღირსეულების. დანარჩენებს აკულაკებენ და შორს უშვებენ). ამ საერთო საქმისთვის თავს არ ზოგავენ, მაგრამ ხანდახან ფიქრებიც შეეპარებათ ხოლმე – იქნებ არც “ძველები” ცდებოდნენ ყველაფერში? იქნებ მათი მომავალი ნაცრისფერია და არა ისეთი ნათელი, როგორიც ჰგონიათ? შეიძლება, რომ მომავალი სხვანაირი იყოს, როცა პატარა ბავშვიც კი ლენინის სიტყვებს ციტირებს და კლასობრივ განადგურებას მოითხოვს? რა ეშველებათ მათ, ვინც ფიქრობს? ყველანი ხომ “მკვდარი სულები” არიან – რევოლუციის შემდგომი ეპოქის “მკვდარი სულები”… More

რუსული ქარბუქი

ქარბუქი… ტრადიციული რუსული ქარბუქი… ამჯერად ქარბუქში საქმროსთან შესახვედრად წასული მარია გავრილოვნა არ დაკარგულა… არც ტოლსტოის გზააბნეული გმირი… გზას ექიმი გარინი ასცდა, რომელმაც ვაქცინით დაზომბებისგან უნდა იხსნას ადამიანები… არც მოვლენები ვითარდება პუშკინის დროს (თუმცა მწერლის ენა “ძველებურად” დახვეწილია), თუმცა ეპოქასა და პერსონაჟებს რა მნიშვნელობა აქვს… მთავარი გმირი და მოქმედების ადგილი ხომ ქარბუქია… ქარბუქი, რომელიც განსაზღვრავს ადამიანების ცხოვრებას, ბედისწერას… ადამიანები ხომ დამოკიდებულნი არიან რუსულ გეოგრაფიაზე… ისინი, მიუხედავად იმისა, თუ ვინ არიან და რა მიზანი ამოძრავებთ, მაინც იკარგებიან უსაზღვრო რუსულ სივრცეში, რომელშიც დრო გაჩერებულია, ყველაფერი იმტვრევა, გზა კი არავინ იცის სადაა, რადგან მისი მონიშვნა არც სჭირდებათ… ესაა რუსული ცხოვრება საუკუნეების მანძილზე – ცხოვრება ქარბუქში… More

რატომ ირჩევენ რუსები პუტინს

რატომ ირჩევენ რუსები პუტინს? ალბათ ეს კითხვა საკუთარი თავისთვის ხშირად დაგისვამთ, თუმცა პასუხის პოვნა გაგჭირვებიათ. ამის გაკეთება რთულია, როდესაც რუსეთში არ ცხოვრობთ და მოვლენებს გარედან (თუნდაც მცირე მანძილიდან) უყურებთ, მაგრამ თუ ბერნარ მორის წიგნს გადაშლით, ბევრ რამეს მიხვდებით… More

აურზაური საბჭოთა ექსპრესში

„…რაიც მერე ვაგონში დატრიალდა, იმას საბჭოთა კინოში კომედიათ ვერავინ გადეიღებდა…”

მობძანდით, ბატონო, მობძანდით! დაჩქარდით პატარა, მატარებელმა არ გაგასწროთ! ბილეთის შოვნა რავარი საქმეა, ქე გეცოდინებათ და დაგვიანება რაფერ იქნება! თან რა საზოგადოება შეკრებილა საბჭოთა ექსპრესში – აქეთ ჩვენი მთავარი აბიექტი, ძველი რავალუციანერკა და სუფრაჟისტკა მუსჲა ერისთავი-რეტინგერი დასდგომია მოსკოვის გზას, რომე “თლა იმას” შეხთეს და თავისი “წაყვანილი” ქმარი გამეიხსნას, იქეთ კიდო ათასი ჯურის ხალხი – მოქეიფე “ფინანსისტები”,  სევდიანი აფიცერი, აქა-იქ ჩამალული შინსახკომელები, მუსჲას ძველი ლუბოვი და სხვა მრავალი… ჰო, რეჟისორი ეიზენშტეინიც თავისი ქალბატონითურთ… დიახ, დიახ “პაწიომკინის” ავტორზე გეუბნებით – ორდენოსანზე (მერე რა, თუ ისიც იმერულ კილოზე საუბრობს)… ა, ამფერი მგზავრების გვერდით მოგიწევთ მოსკოვამდის ჩასვლა და კი მიხთებით, რაც გელით წინ – დიდი აურზაური თავისი გადარევებით, სისხლებით, სიცილით და სევდით… და კიდევ ნამეტანი საბჭოთა ბოლოთი… More

ეროფეევი. კარგი სტალინი

საბჭოთა ისტორიის სწორად გააზრება რომ უმნიშვნელოვანესია ჩვენი მომავლისთვის, ამაზე ხშირად ვსაუბრობთ, თუმცა ეს საკმარისი არაა. ამ თემაზე უფრო ხშირად, მეტიც – მუდმივად, უნდა ვიფიქროთ. ამაში კი ყველაზე კარგად ლიტერატურა გვეხმარება, განსაკუთრებით – ბიოგრაფიები. More

სხვა იოსები

სტალინის შესახებ ხშირად ვსაუბრობთ, რადგან საბჭოთა ისტორია ჩემთვის ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო თემაა. ამ ეპოქის სწორად გააზრება ღირსეული მომავლის შექმნისთვის აუცილებლად მიმაჩნია და ამიტომ… სტალინი, რა თქმა უნდა, ბოროტების იმპერიის ცენტრალური ფიგურაა და მისი ცხოვრების სხვადასხვაგვარი ანალიზი არ შეიძლება უინტერესო იყოს… More

გერმანული ისტორიები

რა გსმენიათ საქართველოში მცხოვრები გერმანელების შესახებ? მე ბევრი არაფერი. აქამდე მხოლოდ ზოგადი წარმოდგენა მქონდა ამ თემაზე (ძირითადად ფერდინანდ ოტენის შესახებ ნანახი დოკუმენტური ფილმის გავლენით), თუმცა თამთა მელაშვილმა თავისი წიგნით ყველაფერი შეცვალა… More

ღამე ცირკში

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება ღამის ცირკში! უკვე შუაღამემ ჩამოჰკრა და ცირკის კარიც ყველასთვის ღიაა. არ იცით, საით გაიხედოთ? არცაა გასაკვირი. ირგვლივ ხომ უამრავი კარავია და თითოეული საკუთარ საიდუმლოს მალავს. ისინი თითქოს გეძახიან, გაიძულებენ ჯერ მათში შეიხედოთ. ერთი კია – ირგვლივ ცირკისთვის დამახასიათებელ ფერადოვნებას ვერ შეამჩნევთ. ყველაფერი შავ-თეთრ და ნაცრისფერ ფერებშია, რაც თითქოს კიდევ უფრო გაშორებთ რეალურ სამყაროსთან. ამ ერთფეროვნებას მხოლოდ სტუმართა უწყვეტი ნაკადი და ცირკის “შვილების” წითური თმა “არღვევს”… არა, არა, არ შეშფოთდეთ. ეს იმას არ ნიშნავს, რომ წინ მოსაწყენი მოგზაურობა გელით. პირიქით, თუ ცირკის ფარგლებში ერთხელ მაინც შეხვედით, საბოლოოდ უკან ვეღარ გამოხვალთ. თქვენც გახდებით იმ უცნაური (რბილად რომ ვთქვათ) თამაშის ნაწილი, რომელიც წლების წინ ორმა ჯადოქარმა დაგეგმა, თუმცა შემდეგ ამ თამაშის მიმდინარეობის სადავეები ვეღარ შეინარჩუნეს, რადგან საქმეში სიყვარული ჩაერთო და ყველაფერი აურია… ან იქნებ სწორედ ესაა ნამდვილი მაგია – ცირკის, მასთან დაკავშირებული გმირების (მწერალს მართლაც შესანიშნავი პერსონაჟები გამოუვიდა), მათ შორის, შეყვარებული “მტრების” და ჩვენი – ცირკის სტუმრების, იმ ადამიანების ერთობა, რომლებიც სამუდამოდ დაგვაკავშირა ერთმანეთთან ბედმა და ერინ მორგენსტენმა… More

ზაფხული რეისთან ერთად

ალბათ დამეთანხმებით, რომ ზაფხული წელიწადის საუკეთესო დროა, განსაკუთრებით ბავშვობაში. ეს ხომ 3 თავისუფალი თვეა, როდესაც იმას ვაკეთებთ, რაც გვსურს – მეგობრებთან ერთად ვერთობით, ნაყინს მივირთმევთ და არ ვფიქრობთ, რომ წინ შემოდგომაა… ზუსტად ასეთ ისტორიებს გვიყვება რეი ბრედბერი – ხან ბაბუაწვერას ღვინოს გვთავაზობს, ხან ზაფხულს ემშვიდობება… ეს ყველაფერი კი გრინთაუნში ხდება – ჩვენს საყვარელ “ლიტერატურულ” ქალაქში… More

Previous Older Entries Next Newer Entries