ამბავი ვერავაკელი კაი ბიჭებისა

shop_product_image_415[1]“ვარევაკეში” ყოფილხართ? აკა მორჩილაძის წიგნები თუ გიყვართ, ალბათ ხშირად შეგივლიათ ამ “უცნაურ” უბანში (ასაკი თუ გიწყობთ ხელს, იქნებ პირადადაც იცნობდეთ “ვერავაკელებს”). უცნაური კი იმიტომაა, რომ აქ შეიძლება კაი ბიჭი არ იყო, მაგრამ სულ კაიბიჭურ ამბებში კი იყო გაბმული. აბა “მწერალ” ვახოს რა საქმე ჰქონდა “ქურდულ” სამყაროსთან, რომ არა მისი ბავშვობის ძმაკაცი (ოღონდ ისეთი, ზოგჯერ რომ გამოჩნდება ხოლმე) – ოდესღაც თემო რომ ერქვა, ჩვენ კი აჰმედ კაიას სახელით ვიცნობთ… სწორედ ასეთი “ძმობის” გამოისობით გადარჩა ვახო შუბლში ტყვიის დაჭედებას (აბა რა ეგონა – “შავ” ქმართან ენას რომ არტრატებდა და მის ცოლს “აბამდა” შორიდან), ლამის ციხეში აღმოჩნდა მანქანის გატაცების ბრალდებით, “შეჭირვებული” აფერისტებისგან დაიხსნა თავი და კიდევ უამრავი ამბავი გადახდა თავს… და ეს ყველაფერი კაიბიჭთან ძმაკაცობის გამო… აბა ვის რაში აინტერესებდა “მწერალი”, რომელმაც მხოლოდ ერთი პიესა და რამდენიმე ლექსი (მხოლოდ უცხოეთში რომ გამოიცა) დაწერა? არც არავის კაიბიჭის გარდა… ასეა კაიბიჭთან რომ ძმაკაცობ – ვეღარც გაიგებ კარგია თუ ცუდი მის გვერდით ყოფნა…

P.S. ვერ გეტყვით, რომ ეს აკას საუკეთესო წიგნია (ფალიაშვილის შემდეგ “ვერავაკური” ამბებით აღფრთოვანება მიჭირს (“ძველებურებისგან” განსხვავებით), თუმცა მას მაინც ძალიან დიდხანს ვეძებდი (სერიაში მხოლოდ ესღა მაკლდა და იმიტომ)… ასე რომ, საერთო ჯამში კმაყოფილი ვარ 🙂

აკა ფეხბურთზე

indexფეხბურთი რომ ჩემი ცხოვრების მნიშვნელოვანი ნაწილია, ამაზე უკვე ვისაუბრეთ (ჯერ იყო და დათო ტურაშვილის წიგნზე მოგიყევით, შემდეგ კი ფრანკლინ ფოერის ნაშრომი გავარჩიეთ). ჰოდა, ახლა ამ მართლაც რომ დიდებულ სპორტს (თუმცა ფეხბურთს ალბათ ეს სიტყვა არც ეკადრება) აკას თვალით შევხედოთ 🙂 More

ისევ აკა…

nyj2fაკა მორჩილაძეზე ძალიან ხშირად გიყვებით. ეს იმიტომ, რომ მისი წიგნები 1992 წლიდან გამოდის, მე კი მხოლოდ რამდენიმე წლის წინ დავიწყე მათი კითხვა. მე თქვენ გეტყვით და ნელი ტემპით წერს და უცებ დავეწეოდი 🙂 თუმცა მაინც დავეწიე და ახლა ბოლო (ჯერჯერობით) წიგნებზე მინდა გიამბოთ (საფეხბურთო ამბებს თუ არ ჩავთვლით, რომლებსაც ცალკე მიმოვიხილავთ). More

ესპერანსული ქრონიკები

ექსპო ჯორჯიაში წიგნის დღეებზე წასვლამდე უკვე ვიცოდი, რომ მალე კუნძულ სანტა ესპერანსაზე მოვხვდებოდი. ისიც ვიცოდი, რომ აკას ეს წიგნი 21-ე საუკუნის საუკეთესო წიგნადაა აღიარებული (ჯერჯერობით), თუმცა ვერ წარმოვიდგენდი, თუ წინ ასეთი მრავალფეროვანი მოგზაურობა მელოდა.

გამოგონილ სამყაროში მოხვედრა ჩემთვის ახალი არ გახლავთ, მაგრამ კუნძული, რომელიც ერთდროულად ქართულიც არის, თურქულიც, იტალიურიცა და ინგლისურიც ნამდვილად არასდროს მინახავს. სანტა ესპერანსა საქართველოა (ალტერნატიული – ბრიტანეთის ქვეშევრდომი) და არც არის. უფრო კი არის… მხოლოდ ქართველი ავტორი თუ შექმნიდა ლეგენდას ჩიბუხზე, ბანქოს თამაშ ინტს, მოდარდე ქალებს, აგათა კრისტივით “მოხერხებულ” დედოფალს, თბილისიდან გამოქცეულ ნიკას… იქნებ იფიქროთ, ვენდეტა, ოჯახური მტრობა და შინაომები უფრო იტალიურს ჰგავსო, მაგრამ მე მაინც მგონია, რომ სიცილიურ მაფიასაც კი არ აქვს ისეთი გრძელი ხელები, როგორც “თბილისურ სისხლის აღებას”. ქართველის გარდა, ვერავინ ატეხდა შფოთს ბრიტანელთა გასვლისთანავე (თუ უფრო ადრე არა)… და სალომეა ვისრამიანივით ვერავინ ჩაიდენდა საბედისწერო სისულელეს (ბევრი ქართველიც კი). მას ხომ შეეძლო ალესანდრო და კოსტასთან ერთად იტალიაში, თურქეთში, ინგლისში ან სულაც საქართველოში გაქცეულიყო, მაგრამ ოჯახს ვერ უღალატა და ძირითად ამბებამდე ოცი წელიწადი ტანჯვაში გაატარა (ალბათ ძალიან ქალური მიდგომაა, მაგრამ უამრავ საინტერესო ხაზს შორის სწორედ ეს არის ჩემი ფავორიტი)… More

“თეთრი სერია” – გაგრძელება

თბილისის წიგნის საერთაშორისო ფესტივალები რას ნიშნავს ჭეშმარიტი მკითხველებისთვის, ალბათ კარგად მოგეხსენებათ. ეს არის დღეები, როდესაც “ლიტერატურული შიმშილით” შეწუხებული კლიმები ექსპო-ჯორჯიას პავილიონის აუტანელ სიცხეში დავეხეტებით და უკან რამდენიმე კილოგრამით დამძიმებულნი მოვდივართ. აი, წიგნის დღეებზე კი ამას ვერ ვიტყვით – სიახლეების არარსებობის გამო მხოლოდ “გამოტოვებები” შევავსეთ… თუმცა არც ესაა ურიგო ამბავი, მით უფრო, როცა აკა მორჩილაძის მსგავს პროდუქტიულ მწერალთან გვაქვს საქმე 🙂 მეც არ დავახანე და მისი ოთხი წიგნი გამოვაყოლე ხელს, მათ შორის, “თეთრი სერიის” სამი “წარმომადგენელიც”. More

ამბები მაზავშიკისა, გულებისა და ხმლისა

აკას გულშემატკივრებს მოგეხსენებათ, რომ ის ძირითადად ორი “ტიპის” ისტორიებს გვიამბობს ხოლმე – თანამედროვე თბილისურებს და ძველ ტფილისურებს. ჰოდა დღეს ორ წიგნზე მინდა გესაუბროთ, რომლებიც სწორედ ამ ამბებს ეძღვნება.

ქემერა ნახალოვკელი მაზავშიკია. მისი ერთადერთი  “სამსახური” ტოტალიზატორია, რომელსაც სათამაშოს ეძახის. ამ სათამაშოს, ძმაკაცების, ჯარის, ოჯახის ამბებს თავად გვიამბობს და თან ისე, რომ თითქოს იქ ვართ – “ვმაზავთ”, ჯარში “ვმსახურობთ”, ასევე მაზავშიკ ძმაკაცებს ხელს ვუმართავთ, ბიძაშვილ ნათიას ვათხოვებთ, ბელორუსიაში მივემართებით ქალის “გამოსატაცებლად”… თითოეული ისტორია მშივნელოვანი და სახალისოა… More

ჩრდილი გზაზე

აკა რომ ძალიან საინტერესო მთხრობელია, ეს ძველი ამბავია. მისი ტიფლისური და ვაკური ისტორიები ერთგვარ ბრენდად იქცა. ამ ბოლო დროს კი ე.წ. non-fiction-ში, ანუ დოკუმენტურ პროზაშიც გააქტიურდა და საფესტივალოდ სულ ახალი წიგნიც შემოგვთავაზა ამ ჟანრში.

“ჩრდილი გზაზე” სტალინის დროიდან XX საუკუნის 90-იან წლებამდე პერიოდს მოიცავს. ოღონდ აქ ვერ შეხვდებით ისტორიულ ფაქტებს, წყაროებს და ციტატებს. წიგნი ჩრდილში ცხოვრების გზასა და “ჩრდილს იქით გასულ” ამბებს ეძღვნება. აქ რას არ ნახავთ – ჯონი ვაისმიულერის ეშხით ტარზანივით ხეზე შემხტარ ბიჭებს, ახლადგაშენებულ ვაკესა და ვერას, “რამკიან” ქურდებს, “კაი ბიჭებს” და “ჩამშვებებს”, “ცეხავიკებს” (მათ შორის შუა მოსკოვში ჯინსის მკერავს), “გაქანებულ” სტალინისტებს, ჩრდილოვანი ეკონომიკის “ლომებს”, ძველ ფილმებსა და მათ გმირებს, თბილისურ “ატნაშენიებს”, “შესანიშნავი შვიდეულის” ფანებს, უტელევიზორო ცხოვრებას… ლეგენდები და ნამდვილი ამბები საოცრად ცოცხლად წარმოგვიდგენს ეპოქას, რომელიც უკვე შორსაა (საბედნიეროდ) და ამავე დროს ძალიან ახლოსაც (სამწუხაროდ)… More

აკას სამყარო

აკა მორჩილაძეს ვინ არ იცნობს. საკმარისია ერთხელ გადაშალოთ მისი რომელიმე წიგნი და ვეღარ მოსწყდებით (მე თქვენ გეტყვით და იშვიათად წერს). სამუდამოდ დარჩებით ძველი და ახალი თბილისის “ტყვეობაში”… მეც ზუსტად ასე დამემართა – მისი ტიფლისური საუბრებით მოხიბლულმა “ფალიაშვილის ქუჩის ძაღლებს” მოვკიდე ხელი (ზედმეტად ადრე კი მომივიდა) და დღემდე აკასთან ვარ 🙂 აი, ახლაც მის ოთხ წიგნზე ვისაუბრებთ. More

აკა მწერლებსა და წიგნებზე

shop_product_image_1547აკა ის კაცია, ისტორიებს რომ “თლის” და წიგნებში “აწყობს”. გადაშლი ამ წიგნებს და თითქოს მისი გმირები ცოცხლდებიან, ფურცლებიდან გადმოდიან, ხელს გტაცებენ და ხან ძველ თბილისში ამოგაყოფინებენ თავს, ხანაც – შუაგულ ვაკეში.

“მწერლებსა და წიგნებზე” კი სულ სხვანაირი წიგნია. აკა არც ჩვეულ ალუზიებს მიმართავს, არც სიუჟეტს “ხლართავს”. აკი ხშირად ამბობს, მწერლობა არ მინდაო და აი, მოირგო კიდეც მკითხველ-კრიტიკოსის როლი (ოღონდ კრიტიკოსიც ისეთივეა, როგორიც მწერალი – “ჩვენიანი”).

ჩვენთან დიალოგსაც (ამას თხრობას ვერ ვუწოდებთ – ზუსტად დიალოგია – თითქოს ფინჯანი ყავის თანხლებით ვსაუბრობთ) ისეთი კაცის გაცნობით იწყებს მწერალი რომ არ იყო, მაგრამ წიგნებს წერდა და ცნობილი მსახიობის სეხნიაც გახლდათ (რიჩარდ ბარტონი). შემდეგ ამბროზ ბირსზე გვიამბობს, კიდევ ვაშინგტონ ირვინგზე, ნათანიელ ჰოთორნზე… მოკლედ, აკასთან შეხვედრას თუ გადაწყვეტთ, ჩასანიშნად უნდა მოემზადოთ – ღმერთმა არ ქნას და რამე გამოგრჩეთ – საინტერესო მოგზაურობას გამოაკლდებით. More

აკა და გოგი – ქართული გაზაფხული

12982_564379943634481_186189736_n გაზაფხული ისე როგორ გავიდოდა, მშობლიური ლიტერატურისთვისაც რომ არ “შემევლო ხელი”. ჰოდა ქინდლი დროებით გვერდით გადავდე, თაროებიდან წიგნები გადმოვიღე და “გზას გავუდექი”.

აკა მორჩილაძის “აგვისტოს პასეანსი” ისეთი წიგნია, ამ მწერლის მოყვარულებმა რომ უკვე “დავამუღამეთ”. გაგანია აგვისტოში ვაკეში “პასეანსი იშლება” და ტრადიციული თბილისური ამბები ხდება – თავისი “უაზრო” მკვლელობით, “სვეცკი” გოგოებით, ნარკომანი ბიჭებით, ცოლის სახელზე გაფორმებული ბიზნესით, ღალატით, დეტექტივის ელემენტებით… მეტი რაღა გითხრათ – თბილისია რა… სანთლის შუქზე წასაკითხ ბულვარულ რომანს რომ ჰგავს მისი ისტორია, მაგრამ სინამდვილეში სულ სხვანაირი ქალაქი რომ არის… More

Previous Older Entries