ლეას საათი

22552684ლეას საათი აწიკწიკდა… მოიქოქა საათი… ეს საათი იმ დღეს მოიქოქა, როდესაც უნგრელმა ლასლო ბაგარმა ფეხი დადგა ქართულ მიწაზე და არა მაშინ, როდესაც ლეა გამოჩნდა… დაიწყო მოძრაობა და აღარ დამთავრდა. სამი საუკუნის მანძილზე ბაგართა მრავალმა თაობამ სცადა აქ დამკვიდრება, “სარფიანად” დაქორწინება და დასაქმება, თუმცა ვერავინ მოახერხა… მას შემდეგ ბევრმა წყალმა ჩაიარა… მეფის რუსეთის მსახურნი საბჭოეთის ბელადებს ამოუდგნენ მხარში, შემდეგ ეროვნულ მოძრაობას “გამოუცხადეს თანაგრძნობა”, სხვადასხვა პრეზიდენტსაც უერთგულეს… თუმცა ლეას საათი მაინც ვერ გააჩერეს… ბაგარების ცხოვრება მაინც არ შეცვლილა – დარჩა ისეთივე “აღვირახსნილი” და დაულაგებელი, როგორც სამი საუკუნის წინათ… ბაგართა სხეული მაინც არაფრით მიიღო ქართულმა მიწამ… ბაგარები მაინც ვერ გახდნენ ისინი, ვინც თავად სურდათ… ისევე როგორც კაშელები… More

ჩვეულებრიობით არაჩვეულებრივი გზა მიწიდან ცამდე

დოკუმენტურ პროზაზე რას ფიქრობთ? პირადად მე მხატვრულ ლიტერატურას ვანიჭებ უპირატესობას, თუმცა თემისა და ავტორის გათვალისწინებით კარგ “non-fiction”-ზეც არ ვამბობ უარს. ამიტომაც გადავწყვიტე ოთარ ჭილაძისა და მუხრან მაჭავარიანის ჩანაწერების წაკითხვა – ეს ორი ადამიანი ხომ განსაკუთრებით მიყვარს… More

37-მდე…

“რომ მკითხონ სიკვდილით დასჯა თუ სამშობლოდან განდევნაო, ისევ პირველი მირჩევნია.” – მიხეილ ჯავახიშვილი

1937 წელი… ეს ის თარიღია, რომელიც 1921 (“წითელი” ოკუპაციის) და 1924 (ოკუპაციის წინააღმდეგ მოწყობილი აჯანყების) წლებთან ერთად სისხლის ასოებით ჩაიწერა საქართველოს ისტორიაში (ძალიან სამწუხაროა, რომ ისტორიის სწავლებისას საბჭოთა ეპოქა მხოლოდ მოკლედ და მშრალად განიხილება. არადა, მნიშვნელობიდან გამომდინარე, ცალკე საგნადაც უნდა იყოს გამოყოფილი). დიდი ტერორის თემით დაინტერესებულებს მოგეხსენებათ, რომ რეპრესიები ამ წელს არც დაწყებულა და არც დასრულებულა, თუმცა ჩვენთვის პოლიტიკურ დევნასთან ასოცირდება. ალბათ იმიტომ, რომ 1937 წელი უამრავი ჩვენთვის საყვარელი ადამიანის (მათ შორის მიხეილ ჯავახიშვილის, ტიციან ტაბიძის, პაოლო იაშვილის და სხვების) ამქვეყნიდან წასვლის თარიღი გახდა… More

დოქტორი ფაუსტუსი

shop_product_image_136223[1]გიყვართ მუსიკა? არა, ამ შემთხვევაში უბრალოდ მუსიკის მოსმენას არ ვგულისხმობ. იმისთვის, რომ თომას მანის გმირს – კომპოზიტორ ადრიანს – ცოტათი მაინც გაუგოთ, მუსიკაში ღრმად უნდა ჩაიხედოთ. სხვა შემთხვევაში ძალიან გაგიჭირდებათ მასთან ურთიერთობა, თუმცა დასასრულს აუცილებლად იფიქრებთ, რომ ამდენი დრო ამაოდ არ დაგიკარგავთ. თქვენ გაიცნობთ გენიალურ, მაგრამ ამასთანავე ამოუცნობ ადამიანს, შეიგრძნობთ მუსიკის ჭეშმარიტ არსს და კიდევ ერთხელ ჩახედავთ თვალებში მეფისტოფელს, კიდევ ერთხელ განიცდით ფაუსტის ტრაგედიას და, რაც მთავარია (ჩემი მოკრძალებული აზრით, რა თქმა უნდა), დიდი გერმანელის თვალით დაინახავთ გერმანიის დაცემას. თქვენს თვალწინ ფაშისტური გერმანია და “სულგაყიდული” ადრიანი ერთად აღზევდებიან და ერთად გადაიჩეხებიან უფსკრულში. თქვენ მოისმენთ “დოქტორი ფაუსტუსის ტირილს” და კიდევ ერთხელ დარწმუნდებით, რომ ჰერ თომასი შეუდარებელი მწერალია. More

ისევ ჰერტა…

ჰერტა მიულერი მაგარი ქალია, ძალიან მაგარი ქალი. თავად ეს სიტყვა არ უყვარს, თუმცა მისი შეფასებისას სხვა ეპითეტს უბრალოდ ვერ ვპოულობ. სხვაგვარად ვერ ვახასიათებ ქალს, რომლის კალამმაც შექმნა ესსების ეს კრებული და კიდევ რამდენიმე წიგნი, რომლებიც მუდამ ერთი თემის გარშემო ტრიალებს (ზოგს ეს მინუსად მიაჩნია, მე კი ღირსებად ვუთვლი). ჰერტა მუდმივად გვახსენებს ეპოქას, როდესაც მეფე იხრებოდა და SWEDEN NOBELკლავდა, სამშობლო ვაშლის კურკას ჰგავდა, მელა მონადირე იყო, სუნთქვის საქანელა ირწეოდა და გულებში მხეცი ბუდობდა. ის სულ საკუთარ განცდებზე გვიყვება – საკუთარ ბავშვობაზე, ცხოვრებაზე ჩაუშესკუს რეჟიმის პირობებში, ემიგრაციაზე… სწორედ ამ გულწრფელობის ბრალია, რომ ჰერტა წიგნის ფურცლებიდან ასეთი ახლობელი ჩანს… სწორედ ამიტომაა, რომ “განმეორებადობის” მიუხედავად, ის მაინც მაგარი მწერალია… და მაგარი მოქალაქე, მაგარი ადამიანი… More

Silent Swim…

“ყოველი ჩვენთაგანი ოდესმე ხდება მეფე, უმრავლესობას ეს გრძნობა მხოლოდ სიცოცხლის ბოლოს, სიკვდილამდე ორიოდ წუთით ადრე ეუფლება, მაგრამ მეფობა ისევე გარდაუვალია, როგორც მონობა, ამიტომ ისინი, ვინც სიცოცხლეში აღწევენ მიზანს და ხდებიან მეფეები, რჩებიან ისტორიას, აღელვებენ მომავალ თაობებს, თან სიცოცხლეშივე გრძნობენ იმ ბედნიერებას, რასაც უკვდავება ჰქვია.”

More

ფოთოლცვენა მაკონდოში

12308390_929003447187648_6493103757573381250_nმაკონდოში ფოთოლცვენა დაიწყო… ცვივა ყვითელი ფოთლები და მათ მიჰყვება ყველასგან მიტოვებული ექიმის სიცოცხლეც… ის ტოვებს სამყაროს და გამცილებლად მხოლოდ სამი ადამიანი ჰყავს – პოლკოვნიკი, მისი ქალიშვილი და შვილიშვილი… თუმცა სინამდვილეში მას მილიონობით ადამიანი აცილებს. მას ვაცილებთ ჩვენ და მასთან ერთად ვაცილებთ მაკონდოს 25-წლიან ისტორიას. სამი თაობის მოგონებების ფონზე ჩვენს თვალწინ კადრებად მიედინება ამბები სიყვარულზე, მეგობრობაზე, ღირსებაზე, ვნებაზე, მოვალეობაზე, სიმიმაცეზე, სიკვდილსა და სიძულვილზე… და, რაც მთავარია, მარტოობაზე… მარტოობაზე, რომელიც ას წელიწადს გაგრძელდა და რომელსაც ვერასდროს დავივიწყებთ… ვერასდროს დავივიწყებთ ხანას, როდესაც პოლკოვნიკს არავინ სწერდა, აურელიანო ბუენდია კი დახვრეტის მოლოდინში წარსულს იხსენებდა… ხანას, როდესაც მაკონდოელთა სულში წვიმდა და ფოთლები ცვიოდა… More

ცუდი გოგოსა და კარგი ბიჭის ოინები

7265759720[1]როგორ ფიქრობთ, არსებობენ იდეალური წყვილები? მე ამ კითხვაზე ცალსახა პასუხი არ მაქვს, თუმცა აქვს მარიო ვარგას ლიოსას – მისთვის კარგი წყვილი სადისტი და მაზოხისტია… დიახ, არ ვაჭარბებ. ცუდი გოგო სადისტია, კარგი ბიჭი კი – მაზოხისტი. მათ მრავალწლიან ურთიერთობას სხვა ახსნას ვერ ვუძებნი. მაშინ, როცა ლიმა, პარიზი, ლონდონი, ტოკიო, მოსკოვი, რომი, ვენა, ჰავანა და ზოგადად მსოფლიო პოლიტიკურ “მიწისძვრას” განიცდიდა, მხოლოდ ტკივილის მიყენებისა და ტკივილის განცდის მოყვარულებს შეეძლოთ ასეთი “რომანის” გაბმა… ან შეიძლება მე არ მესმის მათი – არ მესმის რატომ უნდა მიატოვო რიკარდოსნარი კაცი (ამდენჯერ) მხოლოდ იმიტომ, რომ ფუფუნებაზე ოცნებობ, ან რატომ უნდა დააბრუნო შენს ცხოვრებაში ქალი, რომელმაც უთვალავჯერ მიგატოვა…  რატომ უნდა დაინგრიო ცხოვრება და დაუნგრიო სხვასაც? არ ვიცი… არ ვიცი რატომ ხდება ასე… მაგრამ ხომ ხდება…

P.S. ჩემთვის მარიო ისევ ცუდ ბიჭად რჩება 🙂 თქვენ კი დაიტერესების შემთხვევაში წიგნს მარტივად მოიძიებთ. მისი ქართული თარგმანი გამომცემლობა “ინტელექტმა” შემოგვთავაზა.

ერთი ტყვეობის ამბავი

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება 1990-იანი წლების კოლუმბიაში! ვერ დაგპირდებით, რომ მარკესი სახალისო მოგზაურობას გპირდებათ, მაგრამ ძალიან საინტერესო თავგადასავალი კი უთუოდ გელით! რატომ? იმიტომ, რომ თქვენ გაგიტაცებენ! დიახ, არ ვაჭარბებ. თქვენ ჟურნალისტ მარუხა პაჩონთან ერთად დაგატყვევებენ და პირველი ფურცლიდან უკანასკნელ გვერდამდე მხოლოდ ერთ რამეზე იფიქრებთ – გადარჩება მარუხა და შესაბამისად თქვენც? თუ მასაც იგივე ბედი ელის, რაც ზოგიერთ ტყვეს… მასაც ტყვიას დაახლიან, თუ დაინდობენ და ოჯახთან დააბრუნებენ? დროზე ადრე ამ

მარუხა პაჩონი მეუღლესთან ერთად

კითხვაზე პასუხი თვით ცნობილმა პაბლო ესკობარმაც კი არ იცის. ის გადაწყვეტილებას სულ ბოლოს მიიღებს, მანამდე კი ძალიან ბევრი რამ გელით – ტყვეთა სასოწარკვეთა, ძალადობა, გაქცევა, ბევრი სისხლი და სულ ცოტა იმედი… იმედი იმისა, რომ ერთ დღეს მაფიასაც მოამტვრევენ გრძელ ხელებს… ნარკოდილერების “ბიზნესს” აუცილებლად მოუღებენ ბოლოს ექსტრადიციის შესახებ მიღებული კანონით თუ მის გარეშე… მაგრამ მანამდე ბევრს მოკლავენ, ბევრს დაატყვევებენ… და რა მოუვა მარუხას? ეს უკვე თავად უნდა ნახოთ… ნახოთ და განიცადოთ…

P.S. თუ დაინტერესდით, წიგნს მარტივად მოიძიებთ. მისი ქართული თარგმანი “ინტელექტმა” შემოგვთავაზა.

ახალი წელი 2015

desktop20christmas20trees20books204928x326420wallpaper_www-wallpaperfo-com_42ესეც ასე – კიდევ ერთი წელიც მიიწურა… როგორც ყოველთვის, ეს წელიწადიც ბევრი კარგი და ცუდი სიახლის მომტანი გახლდათ (როგორც მსოფლიო, საქვეყნო თუ პირად ცხოვრებაში, ასევე ლიტრატურულ სამყაროშიც). წინასაახალწლოდ ცუდ ამბებს ნუ გავიხსენებთ (თუმცა დაცარიელებული წიგნის მაღაზია “დიოგენე” რომ გამახსენდება, ხალისი მეკარგება). კარგი რა ცოტა გვქონდა ლიტერატურაში? სულაც არა. გარდა იმისა, რომ “დიოგენე” პრობლემებს არც წელს შეუშინდა და “ამერიკელებისა” და “დიოგენეს ბიბლიოთეკის” ფარგლებში ბევრი ახალი წიგნი შემოგვთავაზა, კიდევ ერთი ძალიან კარგი ამბავი მოხდა საგამომცემლო სფეროში – გამომცემლობა “წიგნები ბათუმში” გაიხსნა. მიუხედავად მცირე “სტაჟისა”, მათ უკვე ძალიან ბევრი განსაკუთრებული გემოვნებით შერჩეული წიგნი შემოგვთავაზეს (მხოლოდ სერია “ფანტასტიკური ბიბლიოთეკა” რად ღირს) და იმედი ვიქონიოთ, რომ “დიოგენესთან” ერთად 2016 წელსაც შეინარჩუნებენ ჩვენი საყვარელი გამომცემლობის სტატუსს 🙂 ეს ორი გამომცემლობა ნამდვილად იმსახურებს ჩვენს დაფასებას, თუმცა არც სხვებს უნდა დავუკარგოთ შრომა. წელს “ბაკურ სულაკაურის გამოცემლობა”, “პალიტრა L”, “ინტელექტი”, “არტანუჯი” და სხვებიც ძალიან აქტიურობდნენ… კარგ სიახლეებზე საუბრის დასასრულს კი არ შემიძლია არ ვახსენო ნობელის კომიტეტის იშვიათად სამართლიანი გადაწყვეტილება – მათ წელს ლიტერატურული პრემია დიდებულ მწერალს – სვეტლანა ალექსიევიჩს – მიანიჭეს. ეს ტიტული არასდროს მხიბლავდა, მაგრამ ასეთი ღირსეული ადამიანის საჯარო დაფასება მაინც სასიხარულოა… More

Previous Older Entries